چهارشنبه 01/06/96 11:40
 
 
مقدمه

از زماني كه مدل تعالي سازماني به سازمان هاي كشورمان معرفي شده است، يعني از حدود ده سال پيش، همه آنهايي كه به نوعي با اين مدل ها آشنا بوده اند، اعم از مديران ارشد سازمانها، مديران تعالي سازماني، ارزيابان و متخصصين مديريت، آرزوي داشتن يك مدل بومي را در سر مي پرورانده اند . در سال هاي نخست، به نظر مي رسيد كه هر گونه تغييري در مد ل هاي كلاسيك و شناخته شده تعالي سازماني، نيازمند استدلال و توجيه خاصي است كه آن هم مستلزم كسب تجربه در سازمان هاي ايراني و استخراج زمينه هايي بود كه كاربران مدل در عمل با آن به مشكل برمي خوردند.

امروز، با كوله باري كه آكنده از هشت سال كسب دانش و تجربه وسيع و گرانقدر در اجراي مدل تعالي سازماني كه منتج    از ارزيابي سازمان هاي فراواني در چارچوب جايزه ملي بهر ه وري و تعالي سازماني در كشور است ، و در سطوح مختلف مديران ارشد، مديران تعالي سازماني، ارزيابان، مدرسين و همه آنهايي كه به نوعي با اين مدل سرو كار داشته اند، كسب شده است، اين اطمينان حاصل آمده است كه مي توان به سوي تدوين يك مدل بومي حركت كرد. ويژگي هاي يك مدل بومي و ضرورياتي كه لازمه بومي بودن يك مدل مديريتي است را از زواياي مختلفي ميتوان مورد توجه قرار دا د . اما آنچه از بيشترين اهميت برخوردار است، در بعد كلان، تبيين ويژگيهاي ارزشي مبتني بر اصول اعتقادي و فرهنگي جامعه اسلامي- ايراني، هم سويي با راهبردها و خط مش هاي نظام مديريتي كشور و رهنمودهاي مقام معظم رهبري در بيان ويژگي هاي ايرانياسلامي پيشرفت، و در ابعاد سازماني، پرداختن به نيازهاي مديريتي سازمانهاي ايراني به ويژه از ديدگاه سهولت در كاربرد مدل، رفع ابهامها و پيچيدگي ها، رعايت شفافيت بيشتر در نوشتار و تاكيد برآنچه كه در نظام مديريت سازمانهاي ايراني از اهميت و اولويت بيشتري برخوردار است را ميتوان برشمرد. برای تدوین" الگوي تعالي سازمانيويرايش 90 " تلاش شده است تا اصول و مفاهيم ارزشي و مهم ترين نكات مديريتي در آن لحاظ شو د. بديهي است كه نم ي توان ادعا كرد اين ويرايش ، كمال مطلوب يك الگوي ايرانياسلامي است، بلكه با اين نيت تهيه شده است كه دستيابي به يك الگوي كامل كه در برگيرنده تمامي ويژگي ها باشد، بايد از نخستين ويرايش آن آغاز شو د، و با طي كردن مسير تجربه، بر كمال و غناي آن افزوده شود، و در يك مسير تكامل تدريجي، زمينه هاي قابل بهبود آن شناسايي و در u1580 جهت ارتقاء آن براي برآورده ساختن تمامي انتظارات، تلاش به عمل آيد . به ويژه اينكه سازمان هاي ايراني با توجه به آشنايي و سابقه استقرار مدلي كه طي هشت سال با آن كار كرده اند، فرصت اين را داشته باشند كه به مرور به سمت يك مدل كاملاً بومي، كه البته بايد اذعان داشت بسياري از ابعاد آن هنوز ناشناخته است، حركت كنند.

"الگوي تعالي سازماني " داراي چهار ركن است:

-1 اصول ارزشي تعالي سازماني ، كه دوازده اصل را براي تبيين فضايي كه سازمان هاي متعالي در آن حركت مي كنند و استراتژ ي ها و تمامي برنامه هاي خود را بر پايه آنها استوار مي سازند، معرفي ميكند.

-2 مفاهيم محوري تعالي سازماني، كه به عينيت يافتن هشت مفهوم محوري در سازمان هاي متعالي ميپردازد و ويژگيهاي عيني و عملي يك سازمان متعالي را به تصوير ميكشد.

-3 معيارهاي تعالي سازماني، كه چارچوب يكپارچه و فراگيري را شامل يازده معيار، براي مديريت زواياي مختلف سازمان در جهت تحقق مفاهيم محوري و بر پايه اصول ارزشي تعالي سازماني،معرفي ميكند.

-4 منطق ارزيابي، كه ميزان پيشرفت سازمان را در مسير تعالي سازماني تعيين مي كند و به سازما ن هاكمك مي كند تا نقاط قوت و زمينه هاي قابل بهبود خود را بشناسند و براي دستيابي به اهداف خود برنامه ريزي كنند . به منظور خودداري از تغييرات وسيع كه ممكن است سازما ن ها را با مشكل مواجه سازد، منطق ارزيابي كه در سال گذشته به سازما ن ها معرفي شده است، در ويرايش 90 عينا حفظ ميشود، و به همين دليل در اين نسخه متن آن نيامده است